Akademik Görevlendirmeler: 13/b-4, 38, 39 ve 40. Madde Uyuşmazlıkları

Öğretim elemanlarının kendi birimleri dışında, başka bir üniversitede, bir kamu kurumunda ya da yurt dışında görev yapması 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu‘nun farklı maddelerine dayanır. Her görevlendirme türünün yetkili makamı, şartları ve süresi farklıdır. Görevlendirme talebinin reddedilmesi, görevlendirmenin süresinden önce sonlandırılması ya da görevlendirmenin bir yaptırım aracı gibi kullanılması hâlinde idari yargı yolu açıktır.

13/b-4: Rektörün Görev Yeri Değiştirme Yetkisi

2547 sayılı Kanun’un 13. maddesinin (b) fıkrasının 4 numaralı bendi, rektöre “gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek” yetkisi tanır.

Bu yetki geniş görünse de sınırsız değildir. İdari yargı denetiminde şu sorulara bakılır:

• Görevlendirmenin gerçek bir hizmet gereği ve kamu yararı bulunuyor mu?
• Verilen görev, öğretim elemanının unvanına, kadrosuna ve uzmanlık alanına uygun mu?
• İşlem, örtülü bir disiplin cezası veya cezalandırma amacı taşıyor mu?
• Kısa aralıklarla tekrarlanan görevlendirmeler bir yıldırma (mobbing) sürecinin parçası mı?

Gerekçesi somut olarak ortaya konulamayan, kişiyi bilim alanından koparan veya ceza niteliği taşıyan 13/b-4 görevlendirmeleri iptal davasına konu edilebilir.

38. Madde: Diğer Kamu Kurumlarında Geçici Görevlendirme

Öğretim elemanları; ilgili kurumun talebi, kendi muvafakatleri, üniversite yönetim kurulunun uygun görmesi ve rektörün onayıyla, özlük işlemleri kendi kurumlarınca yürütülmek kaydıyla diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici olarak görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilenlerin kadrolarının bulunduğu yükseköğretim kurumundaki aylık, diğer ödemeler ve hakları devam eder.

Uygulamada uyuşmazlıklar; yönetim kurulunun gerekçesiz olumsuz görüşü, rektör onayının verilmemesi, görevlendirmenin süresinden önce sona erdirilmesi ve mali haklar konusunda ortaya çıkar.

39. Madde: Yurt İçi ve Yurt Dışı Görevlendirmeler

Kongre, konferans, seminer, araştırma ve inceleme amaçlı görevlendirmelerde bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksekokul müdürleri; on beş güne kadar rektör izin verebilir. On beş günü aşan, yolluk gerektiren veya giderleri üniversite bütçesinden ya da döner sermayeden karşılanacak görevlendirmeler için ilgili yönetim kurulu kararı ve rektör onayı gerekir.

Maddenin ikinci fıkrası, öğretim elemanlarının mesleki yetiştirilme, eğitim ve staj amacıyla yurt dışına gönderilmesini düzenler. Bu görevlendirmeler her yıl belirlenen kontenjan ve süreler dahilinde, bir yılı geçmeyecek şekilde yapılır; zorunlu hâllerde yönetim kurulu kararı ve rektör onayıyla yarısına kadar uzatılabilir.

Doktora sonrası araştırma, TÜBİTAK destekli projeler veya burslu yurt dışı çalışmalar için yapılan başvuruların reddi, eşit muamele ve gerekçe yükümlülüğü yönünden yargısal denetime açıktır.

40. Madde: Kurumlararası Yardımlaşma

40/a – Ders yükünü doldurmak için görevlendirme

Öğretim üyeleri ve öğretim görevlileri, bağlı oldukları fakülte veya yüksekokulda haftalık ders yükünü dolduramadıklarında kendi üniversitelerinin diğer birimlerinde ya da aynı şehirdeki yükseköğretim kurumlarında ders yükünü doldurmak üzere rektör tarafından görevlendirilebilir. Ders yükünün üstündeki görevlendirmelerde, görev alınan kurumun bütçesinden ek ders ücreti ödenir.

40/b – Başka bir üniversitede görevlendirme

Öğretim üyeleri, ihtiyacı olan üniversitenin isteği ve kendi arzusu üzerine, ilgili yönetim kurullarının görüşü ve rektörün önerisiyle Yükseköğretim Kurulu tarafından en az bir eğitim-öğretim yılı için görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilenlerin kadroları beş yıl süreyle saklı tutulur. Vakıf yükseköğretim kurumlarına yapılan görevlendirmeler toplam iki yılı geçemez ve bu kişilere idari görev verilemez.

40/b uyuşmazlıklarının büyük bölümü, kadronun bulunduğu üniversitenin olumsuz görüşü veya rektörün öneride bulunmaması nedeniyle talebin YÖK’e hiç ulaşmamasından kaynaklanır. Bu olumsuz işlemler de yargı denetimine tabidir.

40/c ve 40/d

40/c, Millî Savunma Üniversitesi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ihtiyacının karşılanmasını düzenler. 40/d ise aynı şehirde görevlendirilebilecek öğretim elemanı bulunmaması hâlinde başka şehirlerden ders vermek üzere görevlendirilenlere geçici görev yolluğu ve iki katı ek ders ücreti ödenmesini öngörür.

Görevlendirme İşlemlerine Karşı Hukuki Yol

Görevlendirme, görevlendirmenin reddi veya sona erdirilmesi işlemlerine karşı, tebliğden itibaren kural olarak 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğacak olması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarıyla yürütmenin durdurulması istenebilir. Hizmet gereği gerekçesinin somut belgelerle ortaya konulup konulmadığı, yetki ve usul kurallarına uyulup uyulmadığı davanın temel inceleme konularıdır.

Sık Sorulan Sorular

Rektör beni istemediğim bir birime görevlendirebilir mi?

13/b-4 bu yetkiyi tanır; ancak yetki hizmet gereği ve kamu yararı amacıyla kullanılmak zorundadır. Unvana ve alana uygun olmayan veya cezalandırma amacı taşıyan görevlendirmeler iptal edilebilir.

40/b görevlendirmesinde kadrom ne olur?

Kanun’a göre 40/b ile görevlendirilen öğretim üyelerinin kadroları beş yıl süreyle saklı tutulur.

Yurt dışı görevlendirme talebimin reddine dava açabilir miyim?

Evet. Ret işlemi, gerekçe yükümlülüğü, eşitlik ilkesi ve kontenjan uygulaması yönünden idari yargı denetimine tabidir.

İlgili yazılar: Akademisyene mobbing · Görev süresinin uzatılmaması · Yabancı uyruklu öğretim elemanının görevinin sonlandırılması · Mecburi hizmetin eş durumundan devri